PPK dla pracownika

Przewodnik po PPK dla pracownika

Kogo obejmie program Pracowniczych Planów Kapitałowych?

 

PPK to dobrowolny i prywatny program oszczędzania na cele emerytalne. Program skierowany jest do pracowników, którzy podlegają obowiązkowym ubezpieczeniom emerytalnym i rentowym.

Pracownicy, których dotyczy projekt Pracowniczych Planów Kapitałowych, w rozumieniu ustawy to:

  • zatrudnieni na podstawie umowy o pracę, powołania, wyboru lub mianowania
  • osoby fizyczne wykonujące pracę nakładczą
  • osoby fizyczne, wykonujące pracę na podstawie umowy zlecenia, umowy agencyjnej lub innej umowy o świadczenie usług
  • członkowie rolniczych spółdzielni produkcyjnych lub spółdzielni kółek rolniczych.

Dla osób zatrudnionych w wieku od 18 do 54 roku życia, zapis do programu jest automatyczny lecz wciąż pozostaje dobrowolny – pracownik może z niego zrezygnować, jeśli złoży pracodawcy deklarację rezygnacji z uczestnictwa w Pracowniczych Planach Kapitałowych.

Pracownicy w wieku od 55 Do 69 roku życia nie zostaną wpisani do programu automatycznie. Jednakże będą mogli przystąpić do PPK w dowolnej chwili, gdy złożą u pracodawcy stosowną deklarację.

 

Start programu PPK

Ustawa o pracowniczych planach kapitałowych zobowiązuje podmioty, zatrudniające co najmniej jedną osobę, do utworzenia PPK dla swoich pracowników. Start programu nastąpi 1 lipca 2019 roku. W okresie 2 lat, począwszy od największych zakładów pracy, aż do najmniejszych, wszystkie podmioty zatrudniające będą wchodziły w ramy projektu PPK.

Zatem to kiedy pracownicy będą mogli rozpocząć oszczędzanie w ramach Pracowniczych Planów Kapitałowych zależy od wielkości przedsiębiorstwa, w jakim pracują.

 

Terminy przystąpienia pracodawców do PPK:

  1. W pierwszej kolejności do programu zostaną włączone przedsiębiorstwa zatrudniające co najmniej 250 osób. Start programu w tych firmach nastąpi 1 lipca 2019.
  2. Kolejną grupą przedsiębiorców będą Ci, którzy zatrudniają co najmniej 50 osób – start od 1 stycznia 2020 roku.
  3. Firmy zatrudniające co najmniej 20 osób zostaną dołączone do programu od 1 lipca 2020 roku
  4. Ostatnią grupą, w których zostanie uruchomiony program PPK, są małe firmy zatrudniające mniej niż 20 osób oraz jednostki sektora finansów publicznych. Start programu w tych podmiotach przypada na dzień 1 stycznia 2021 roku.

 

Formalności

Wszystkie formalności są po stronie pracodawcy. Jego obowiązkiem będzie wybór oraz podpisanie umowy z instytucją finansową za pośrednictwem której zostaną utworzone rachunki PPK dla automatycznie zapisanych do programu pracowników, którzy przepracowali u niego ponad 3 miesiące.

Na indywidualne rachunki uczestników PPK pracodawca będzie raz w miesiącu przekazywał wpłaty. Dodatkowo zakład pracy będzie zobowiązany do gromadzenia i archiwizacji dokumentacji dotyczącej Pracowniczych Planów Kapitałowych.

Każdy pracownik ma prawdo do złożenia pracodawcy deklaracji o odstąpieniu od uczestnictwa w PPK. Jednakże, co 4 lata, począwszy od 1 kwietnia 2023, osoba zatrudniona ponownie zostaje wpisana do programu. W związku z tym pracodawca pozostaje w obowiązku poinformowania pracownika o dacie wznowienia wpłat na rachunek PPK. Jeżeli pracownik nadal nie jest zainteresowany oszczędzaniem w ramach PPK, może ponownie złożyć do pracodawcy deklarację o rezygnacji z uczestnictwa w programie.

 

System wpłat

 

Pracodawca + Pracownik + Państwo

 

Jak oszczędzanie w Pracowniczych Planach Kapitałowych wpłynie na wynagrodzenie?

Zakładając, że zarobki danego pracownika wynoszą 5000 zł brutto, czyli 3550 zł „na rękę”. Różnica jest pobierana z wynagrodzenia na ubezpieczenie społeczne ZUS, składkę zdrowotną i zaliczkę na podatek dochodowy (PIT).

Po przystąpieniu do oszczędzania w ramach programu PPK, z pensji pracownika pobierane będzie dodatkowe 2% wynagrodzenia brutto (pod warunkiem, że pracownik zdecyduje przekazywać na indywidualny rachunek PPK tylko wpłaty podstawowe). Pracownicza wpłata podstawowa, jaka będzie odprowadzana do PPK to 100 zł.

Dodatkowo osoba zatrudniona zapłaci podatek dochodowy od wpłat dokonywanych przez swojego pracodawcę. Jeśli pracodawca wpłaca do PPK obowiązkowe 1,5% z wynagrodzenia brutto (75 zł) – podatek od jego wpłat wyniesie 14 zł. Zatem wynagrodzenie, jakie otrzyma pracownik to 3436 zł.

 

Przy zarobkach w wysokości 5 000 zł brutto, na rachunek indywidualny pracownika, będzie wpływało 175 zł miesięcznie. Jest to suma wpłat pracownika i pracodawcy.

Poza wpłatami własnymi i wpłatami od podmiotu zatrudniającego, pracownicy mogą liczyć na dopłaty z Państwa w postaci jednorazowej wpłaty powitalnej – 250 zł oraz rocznej dopłaty – 240 zł. Wpłaty od Państwa nie będą stanowiły dochodu, wobec tego nie będzie obciążona podatkiem dochodowym.

 

Co się będzie działo z wpłaconymi środkami w PPK?

Indywidualne rachunki PPK będą prowadzone przez instytucję finansową, z którą zakład pracy podpiszę umowę.

Środki gromadzone na rachunku uczestnika będą inwestowane w fundusze zdefiniowanej daty, często nazywane także funduszami cyklu życia. Oznacza to, że inwestycje będą dostosowane do wieku danego pracownika. Uwzględniając wiek uczestnika PPK środki lokowane będą po części w instrumenty udziałowe (część udziałowa, np. akcje) i w instrumenty dłużne (część dłużna, np. obligacje). Im bliżej 60 roku życia pracownika, tym więcej środków będzie lokowanych w instrumenty dłużne, które cechują się mniejszym ryzykiem inwestycyjnym.

Instytucja finansowa, która będzie zarządzała rachunkami PPK, będzie pobierała opłaty, takie jak:

  • Opłata za zarządzanie, która nie będzie mogła być wyższa niż 0,5% wartości aktywów fundusz w skali roku.
  • Wynagrodzenie za wypracowane zyski w wysokości maksymalnie 0,1% wartości aktywów funduszu w skali roku.

 

Jakie informacje dotyczące PPK powinien otrzymać pracownik?

 

Na etapie tworzenia PPK pracownik powinien zostać poinformowany o swoich prawach i obowiązkach, a ponadto o:

  • obowiązkach i uprawnieniach pracodawcy
  • możliwości zmiany strategii inwestowania jego środków w funduszach
  • zawarciu w jego imieniu i na jego rzecz umowy o prowadzenie PPK w wersji elektronicznej

Gdy Pracownicze Plany Kapitałowe będą już funkcjonowały w przedsiębiorstwie, wtedy pracownik powinien otrzymywać informacje o:

  • dokonywanych wpłatach na jego rachunek PPK
  • wysokości oszczędności na rachunku PPK
  • warunkach wypłaty środków z Pracowniczych Planów Kapitałowych
  • wypłacie transferowej z rachunku PPK utworzonego u poprzedniego pracodawcy, jeśli nie złoży sprzeciwu (dotyczy pracowników nowozatrudnionych).

Wypłata oszczędności

 

Oszczędności w PPK będą prywatną własnością pracownika. Celem ich gromadzenia jest stabilność finansowa na emeryturze, po zakończeniu aktywności zawodowej pracownika. Uczestnik może oszczędzać pieniądze do 60. roku życia lub skorzystać z nich wcześniej.

  1. Po ukończeniu 60. roku życia pracownik może wypłacić zgromadzone na rachunku PPK oszczędności. Najkorzystniejszą opcją, rekomendowaną przez ustawodawcę, jest system, który nie wiąże się zapłatą podatku od zysków kapitałowych (wypracowanych przez instytucje finansowe), czyli:
    • 25% w postaci wypłaty jednorazowej, a 75% w co najmniej 120 ratach przez 10 lat

Drugim, mniej opłacalnym rozwiązaniem jest:

  • Wypłata zgromadzonych środków w jednej racie, co wiąże się z koniecznością zapłaty podatku od zysków kapitałowych (19%)

Oczywiście opodatkowaniu podlegają jedynie wypracowane przez instytucję finansową zyski, a nie całość zgromadzonych środków w ramach PPK.

  1. Środki zgromadzone na rachunku PPK można wypłacić przed ukończeniem 60. roku życia. Oszczędności, które zostaną wypłacone pracownikowi, który złożył wniosek o wcześniejszą wypłatę będą pomniejszone o:
    • 30% wartości wpłat zakładu pracy, ponieważ wpłaty te byłby zwolnione ze składek na ZUS. Pobrane 30% zostanie przeniesione do ZUS na ubezpieczenie emerytalne.
    • Dopłaty od Państwa – warunkiem zachowania dopłat z budżetu Państwa jest uczestnictwo w programie do 60. roku życia.
    • Podatek od zysków kapitałowych (19%)

 

  1. Uczestnik Pracowniczych Planów Kapitałowych ma prawo do wypłaty środków przed 60. rokiem życia bez konsekwencji w sytuacji:
    • Poważnego zachorowania pracownika, współmałżonka lub dziecka – przysługuje wypłata do 25% środków bez obowiązku zwrotu.
    • Pokrycie wkładu własnego w związku z zaciągnięciem kredytu w banku na zakup nieruchomości. Możliwość wypłaty do 100% środków z obowiązkiem zwrotu w ratach (maksymalnie 15 lat). Opcja dostępna dla pracowników, którzy nie przekroczyli 45. roku życia.

 

  1. Wypłata transferowa

Zgromadzone środki można przenieść w formie wypłaty transferowej na:

    • Inny rachunek PPK (przy zmianie pracodawcy)
    • Terminową lokatę oszczędnościową (po ukończeniu 60. roku życia)
    • IKE, PPE małżonka lub osoby uprawnionej w przypadku śmierci uczestnika

 

Dziedziczenie środków z PPK.

Oszczędności zgromadzone na indywidualnym rachunku PPK każdego pracownika są jego własnością. Wobec tego stanowią część majątku, która podlega podziałowi w przypadku rozwodu oraz dziedziczeniu w przypadku śmierci uczestnika.

Podział środków w przypadku śmierci uczestnika:

    • Jeśli uczestnik pozostawał w związku małżeńskim połowę oszczędności instytucja finansowa przekaże na rachunek PPK, IKE lub PPE współmałżonka zmarłego uczestnika. Na wniosek współmałżonka instytucja finansowa zarządzająca rachunkiem może dokonać zwrotu w firmie pieniężnej.
    • Druga połowa zgromadzonych oszczędności zostanie przekazana osobom uprawnionym zgodnie z przepisami dotyczącymi dziedziczenia majątku lub osobom, które zostały uposażone przez uczestnika. W zależności od osób uposażonych forma wypłaty może być wytransferowana do PPK, IKE lub PPE tych osób lub w formie pieniężnej.

 

Oszczędności w PPK a rozwód

Środki zgromadzone przez uczestników podlegają podziałowi w przypadku rozwodu lub unieważnienia małżeństwa. Ustawa przewiduje podział środków w wyniku podziału majątki w dwóch formach:

    • W formie wypłaty transferowej na rachunek PPK byłego małżonka – jeśli takowy posiada.
    • w formie pieniężnej

 

 

Baza wiedzy PPK

Czym są Pracownicze Plany Kapitałowe?

Pracownicze Plany Kapitałowe są dobrowolnym programem długoterminowego oszczędzania dla osób zatrudnionych. Jednakże pracodawcy pozostają w obowiązku utworzenia programu PPK w swoim zakładzie pracy aby umożliwić pracownikom oszczędzanie. Wpłaty w na indywidualne rachunki PPK będą dokonywane przez pracodawców, pracowników oraz państwo. Oszczędności na rachunkach PPK będą prywatną własnością uczestników, które będą mogli wypłacić po osiągnięci 60 roku życia.

Po co wprowadzono PPK?

Dzięki PPK pracownicy zyskają dodatkowe oszczędności do wykorzystania po ukończeniu 60. roku życia. Dla pracodawcy szczególne znaczenie może mieć także fakt, że inwestycje w fundusze będą wpływać i stymulować rynek kapitałowy i ogólny rozwój gospodarczy – co pozytywnie odbije się także na sytuację przedsiębiorstw w Polsce.

Kto odpowiada za wybór instytucji finansowej do zarządzania PPK?

Wyboru instytucji finansowej, która będzie odpowiedzialna za prowadzenie PPK w przedsiębiorstwie, odpowiada pracodawca. Decyzję powinien podjąć w porozumieniu z zakładową organizacją związkową lub powołaną w tym celu reprezentacją pracownika.

Czy utworzenie PPK w przedsiębiorstwie jest obowiązkowe?

Wszyscy pracodawcy będą zobowiązani do utworzenia Pracowniczych Planów Kapitałowych w swoim zakładzie pracy. Pracownicy w wieku 18 – 54 lat zostaną zapisaniu do systemu automatycznie lecz z możliwością odstąpienia od udziału w PPK. Pracownicy w wieku 55 – 69 lat mogą zapisać się do programu składając u pracodawcy deklarację przystąpienia.

 

Kiedy należy wdrożyć Pracownicze Plany Kapitałowe?

Pierwsze firmy, zatrudniające powyżej 250 pracowników, będą miały obowiązek utworzenia PPK od 1 lipca 2019 roku.

W kolejnych etapach do programu PPK przystąpią mniejsze podmioty:

  • przedsiębiorstwa zatrudniające co najmniej 50 pracowników od 1 stycznia 2020 roku
  • przedsiębiorstwa zatrudniające co najmniej 20 pracowników od 1 lipca 2020 roku
  • jednostki sektora finansów publicznych oraz pozostałe podmiot od 1 stycznia 2021 roku

 

Kto może zostać zwolniony z obowiązku tworzenia PPK?

Pracodawca, który otworzył w swoim zakładzie pracy Pracowniczy Program Emerytalna (PPE) i odprowadza składki podstawowe do PPE w wysokości co najmniej 3,5% wynagrodzenia, może nie finansować wpłat podstawowych do PPK za osoby zatrudnione. Warunkiem zwolnienia z obowiązku tworzenia Pracowniczych Planów Kapitałowych jest uczestnictwo 25% pracowników w programie PPE.

Ile będą wynosiły wpłaty do PPK?

Wpłaty do PPK dzielą się na podstawowe i dodatkowe. Podstawowa miesięczna wpłata pracownika wyniesie 2% wynagrodzenia brutto, odliczonego od pensji netto, tzw. „na rękę”. Pracodawca będzie wpłacał podstawową składkę 1,5% wynagrodzenia brutto na pracowniczy rachunek PPK. Państwo dopłaci ze środków Funduszu Pracy kwotę powitalną w wysokości 250 zł, ponadto, dopłaci co roku 240 zł za uczestnictwo w programie.

Zarówno pracownik, jak i pracodawca mogą zdeklarować wpłaty dodatkowe. Każdy z nich może wpłacać maksymalnie do 4% wynagrodzenia brutto.

Jaki koszt dodatkowy poniesie pracodawca w związku z wpłatami na Pracownicze Plany Kapitałowe?

Jeśli miesięczne wynagrodzenie pracownika wynosi 5000 zł brutto, to przed wprowadzeniem PPK pracownik „kosztował” podmiot zatrudniający 5000 zł wynagrodzenia brutto + 1024 zł z tytułu ZUS. Zatem łączne koszty zatrudnienia to 6024 zł.

Po wprowadzeniu PPK pracodawca będzie obowiązkowo odprowadzał 1,5% wynagrodzenia brutto pracownika, czyli 75 zł (5000 zł x 1,5%). Te dodatkowe 75 zł pracodawca będzie mógł ująć jako koszty, obniżające dochód do opodatkowania.

Zróżnicowanie procentu wpłat dodatkowych będzie możliwe na przykład z uwzględnieniem długości okresu zatrudnienia u danego pracodawcy lub innych zasad zapisanych w regulaminie wynagrodzeń.

Pracodawca nie ma prawa obniżyć wynagrodzenia pracownika w związku z wprowadzeniem PPK.

Czy PPK wpływają na wysokość składek emerytalnych?

Pracownicze Plany Kapitałowe nie wpływają na wysokość składek emerytalnych. Ustawa o PPK nie dotyczy dotychczasowych elementów systemu emerytalnego i nie wprowadza w nich zmian, a jedynie poszerza dostępne możliwości oszczędzania. PPK stanowią bowiem kolejny dobrowolny i prywatny sposób oszczędzania. Pracownik może – ale nie musi – z nich skorzystać i od jego woli zależy to, czy pracodawca będzie odprowadzał środki na prowadzony dla niego rachunek PPK.

Od jakiej wysokości wynagrodzenia naliczane są wpłaty do PPK?

Wpłaty naliczane są od wynagrodzenia brutto pracownika. Zgodnie z definicją ustawy o PPK – wynagrodzenie stanowi podstawa wymiaru składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe uczestnika PPK,.

  Jak oszczędzanie w PPK wpłynie na wynagrodzenie pracownika?

Zakładając, że zarobki danego pracownika wynoszą 5000 zł brutto, czyli 3550 zł „na rękę”. Różnica jest pobierana z wynagrodzenia na ubezpieczenie społeczne ZUS, składkę zdrowotną i zaliczkę na podatek dochodowy (PIT).

Po przystąpieniu do oszczędzania w ramach pracowniczych planów kapitałowych, z pensji pracownika pobierane będzie dodatkowe 2% wynagrodzenia brutto (pod warunkiem, że uczestnik PPK zechce przekazywać na indywidualny rachunek PPK tylko wpłaty podstawowe). Wpłata podstawowa finansowana przez pracownika, jaka będzie odprowadzana do PPK to 100 zł.

Dodatkowo osoba zatrudniona zapłaci podatek dochodowy od wpłat finansowanych przez swojego pracodawcę. Jeśli pracodawca wpłaca na rachunek uczestnika PPK obowiązkowe 1,5% z wynagrodzenia brutto (75 zł) – podatek od jego wpłat wyniesie 14 zł. Zatem wynagrodzenie, jakie otrzyma pracownik to 3436 zł.

Jakie są warunki otrzymania wpłaty powitalnej i rocznej od Państwa?

Uczestnikom PPK przysługują dopłaty z budżetu państwa. Wyróżnia się tzw. wpłatę powitalną i dopłatę roczną otrzymywaną co 12 miesięcy. Wysokości wpłat będą dla wszystkich uczestników PPK w tej samej kwocie.

Wpłata powitalna będzie wniesiona na rachunek każdego uczestnika PPK, który przez okres trzech pełnych miesięcy będzie uczestniczył w PPK i na jego rachunek wpłyną w tym okresie wpłaty podstawowe. Wpłata powitalna wyniesie 250 zł.

Oprócz wpłaty powitalnej pracownicy, będący uczestnikami Pracowniczych Planów Kapitałowych, otrzymają coroczną dopłatę w wysokości 240 zł, jeśli wpłaty na ich rachunki PPK w danym roku wyniosą co najmniej 3,5% 6-krotności minimalnego wynagrodzenia w roku, za który dopłata przysługuje. Uczestnicy, których wpłaty podstawowe są niższe niż 2% (osoby o niższych dochodach), muszą zgromadzić co najmniej 25% powyższej kwoty.

 

Kiedy należy wpłacić pierwszą składkę na rachunek PPK?

To, kiedy pracownicy będą mogli rozpocząć oszczędzanie w ramach PPK zależy od wielkości przedsiębiorstwa, w jakim pracują.

Pierwsza wpłata na rachunki PPK powinna zostać dokonana do 15 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym zostały naliczona i pobrana.

Wobec powyższego, jeśli pracodawca podpisze umowę o prowadzenie PPK na rzecz i w imieniu pracowników w sierpniu, to pierwszą składkę z wynagrodzenia brutto pracownika pobierze we wrześniu, a wpłaty na rachunek dokona najpóźniej do 15 października.

 

 Czy można zrezygnować z uczestnictwa w PPK?

Uczestnictwo w Pracowniczych Planach Kapitałowych jest dobrowolne. Pomimo automatycznego zapisu do programu, pracownik w każdej chwili będzie miał możliwość złożenia deklaracji o rezygnacji z oszczędzania w ramach PPK. Jednakże ustawa przewiduje ponowne automatyczne włączenie do programu PPK, co 4 lata od złożenia deklaracji. Pracodawca będzie w obowiązku informowania pracowników o ponownych wpisach do PPK.

 

Jak się zapisać do PPK?

Aby zostać uczestnikiem PPK nie trzeba nic robić. Osoby zatrudnione w wieku 18 – 54 lat zostaną wciągnięci do programu automatycznie, o czym zostaną poinformowani przez pracodawcę.

Osoby w wieku 55 – 69 lat otrzymają od pracodawcy informację o możliwości przystąpienia do programu. Po złożeniu przez pracownika deklaracji uczestnictwa, pracodawca zacznie odliczać od jego wynagrodzenia brutto wpłaty na rachunek PPK.

 

Czy zatrudnienie na podstawie umowy zlecenia również oznacza uczestnictwo w PPK?

 

Do PPK zapisane będą osoby zatrudnione, za które podmiot zatrudniający płaci składki na ubezpieczenie emerytalne i rentowe. W rozumieniu ustawy będą to osoby:

  • zatrudnione na podstawie umowy o pracę, powołania, wyboru lub mianowania;
  • fizyczne wykonujące pracę na podstawie umowy zlecenia, umowy agencyjnej lub innej umowy o świadczenie usług; wykonujące pracę nakładczą;
  • Członkowie rolniczych spółek produkcyjnych;

 

Kiedy można wypłacić środki z rachunku PPK?

System Pracowniczych Planów Kapitałowych zakłada oszczędzanie do 60 roku życia. Uczestnik, po ukończeniu 60 roku życia może wypłacić 25% zgromadzonych oszczędności jednorazowo, a 75% w co najmniej 120 ratach przez 10 lat. W przypadku wypłaty jednorazowej wszystkich oszczędności Państwo pobierze podatek od zysków kapitałowych (19%).

 

Czy można wypłacić środki z rachunku PPK przed 60 rokiem życia?

Zapisy ustawy mówią, że środki gromadzone na rachunkach PPK są prywatną własnością pracowników. Wobec tego uczestnik może w każdej chwili wypłacić zgromadzone środki przed ukończeniem 60 roku życia lecz zostaną one pomniejszone o:

  • 30% wpłat otrzymanych od pracodawcy, które zostaną przeniesione do ZUS,
  • dopłaty Państwa
  • podatek od zysków kapitałowych (19%)

 

Jednakże w szczególnych przypadkach uczestnicy będą mogli wypłacić zgromadzone środki przed 60 rokiem życia bez pomniejszeń:

  • Wypłata 25% środków, bez obowiązku zwrotu, w przypadku poważnego zachorowania pracownika, jego współmałżonka lub dziecka
  • Wypłata do 100% środków, z obowiązkiem zwrotu, na pokrycie wkładu własnego w związku z zaciągnięciem kredytu w banku na zakup nieruchomości. Zwrot środków musi nastąpić maksymalnie po 5 latach od wypłaty oraz nie może trwać dłużej niż 15 lat. Opcja dostępna dla uczestników, którzy nie ukończyli 45 roku życia. 

Co się będzie działo z środkami na rachunkach PPK?

Środki na rachunkach PPK będą inwestowane przez instytucje finansowe w fundusze zdefiniowanej daty, często nazywane także funduszami cyklu życia. Oznacza to, że inwestycje będą dostosowane do wieku danego pracownika – im starszy uczestnik, tym mniej ryzykowna strategia inwestycyjna. Zgodnie z ustawą każda instytucja finansowa powinna mieć minimum 8 takich funduszy. Środki lokowane będą po części w część akcyjną (np. akcje) i w część dłużną (np. obligacje).

 

 

Czy złożenie przez uczestnika PPK podmiotowi zatrudniającemu, a w przypadku kilku podmiotów zatrudniających – podmiotowi wybranemu przez pracownika, oświadczenia o zawartych w jego imieniu umowach o prowadzenie PPK jest jego obowiązkiem?

W interesie pracownika jest złożenie oświadczenia o środkach, które posiada w innych PPK. Skumulowanie składek na jednym rachunku PPK pozwoli na efektywne zarządzanie środkami i może mieć wpływ np. na uzyskanie większych zysków. Natomiast nie jest to „obowiązek” a „możliwość”.

 

Gdzie znajdę listę instytucji, w których pracodawca będzie mógł otworzyć PPK?

Lista instytucji, które zostały wpisane do ewidencji PPK i oferują zarządzanie środkami gromadzonymi w PPK wraz z ich ofertą będzie publikowana na Portalu PPK (www.mojeppk.pl).

Na kim spoczywa obowiązek aktualizowania listy uczestników PPK?

Pomimo że kwestia ta nie została uregulowana w przepisach, należy przyjąć, że wyłącznie pracodawca, który ma wiedzę o stanie oraz okresie zatrudnienia pracowników, może aktualizować listę osób uczestniczących w PPK.

 

Czy zmiana umowy o zarządzanie wymaga zgody zakładowej organizacji związkowej lub reprezentacji osób zatrudnionych?

Ustawa nie narzuca wymogu, aby taka zgoda była udzielona przez organizację związkową lub reprezentację pracowników. Warto jednak w takim przypadku kierować się zasadami dobrych praktyk i przeprowadzić konsultacje. Zasady stosowane w takim przypadku powinny być też zawarte w samej umowie.

Co się stanie, jeśli pracodawca nie wybierze instytucji finansowej?

W sytuacji gdy pracodawca nie dopełni obowiązku zawarcia umowy o zarządzanie PPK w przewidzianym terminie, PFR pisemnie wezwie takiego pracodawcę do zawarcia w terminie 30 dni od otrzymania wezwania, umowy o zarządzanie PPK z wyznaczoną instytucją finansową (albo do przekazania do PFR informacji o zawarciu umowy o zarządzanie PPK z inną instytucją finansową). W wezwaniu PFR poinformuje o karze grzywny za niedopełnienie obowiązku zawarcia umowy o zarządzanie PPK w terminie.

 

Jakie podmioty będą oferowały prowadzenie PPK?

Podmioty upoważnione do zarządzania Pracowniczymi Planami Kapitałowymi będą zarejestrowane na portalu Polskiego Funduszu Rozwoju (PRF) . Będą to:

  • Towarzystwa Funduszy Inwestycyjnych (TFI)
  • Powszechne Towarzystwa Emerytalne (PTE)
  • Pracownicze Towarzystwa Emerytalne (PrTE)
  • Zakłady ubezpieczeń (ZU)

Czy komornik może zająć środki z PPK?

Komornik nie może zająć środków z PPK, jednakże wyjątkiem są dłużnicy alimentacyjni.

Dłużnicy niealimentacyjni:

Wprowadzenie nowej ustawy o pracowniczych planach kapitałowych zmieniło także konkretne zapisy kodeksu pracy. Przed zmianami przepisów, pracodawca musiał wyliczyć ile pieniędzy przekazać komornikowi po odliczeniu składki na ubezpieczenie społeczne i zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych. Po zmianie przepisów do odliczeń dochodzi kwota wpłat dokonywanych na Pracownicze Plany Kapitałowe. Ustawa o PPK wpłynęła także na kwotę wolną od potrąceń i jest to kwota minimalnego wynagrodzenia pomniejszona o wpłatę na PPK.

PODSTAWA PRAWNA

Art. 87(1). Kwota wolna od potrąceń z wynagrodzenia za pracę

§ 1. Wolna od potrąceń jest kwota wynagrodzenia za pracę w wysokości:

1) minimalnego wynagrodzenia za pracę, ustalanego na podstawie odrębnych przepisów, przysługującego pracownikom zatrudnionym w pełnym wymiarze czasu pracy, po odliczeniu składek na ubezpieczenia społeczne, zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych oraz wpłat dokonywanych do pracowniczego planu kapitałowego, jeżeli pracownik nie zrezygnował z ich dokonywania – przy potrącaniu sum egzekwowanych na mocy tytułów wykonawczych na pokrycie należności innych niż świadczenia alimentacyjne

Dz.U.2018.0.917 t.j. – Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy

Zgodnie z powyższym komornik nie może przeprowadzić egzekucji ze środków odprowadzanych do PPK. Wobec tego dłużnicy niealimentacyjni będą mieli możliwość oszczędzania na emeryturę w ramach Pracowniczych Planów Kapitałowych.

Dłużnicy alimentacyjny

Sytuacja wygląda inaczej, gdy pracownik posiada długi z tytułu alimentów – wtedy komornik może przeprowadzić egzekucję z środków na PPK mającą na celu zaspokojenie roszczeń alimentacyjnych. Ten przypadek reguluje ustawa o pracowniczych planach kapitałowych, a konkretnie art. 95.

PODSTAWA PRAWNA

Art. 95.

Środki zgromadzone na rachunku PPK nie podlegają egzekucji sądowej ani administracyjnej. Ograniczenia te nie mają zastosowania do egzekucji mającej na celu zaspokojenie roszczeń alimentacyjnych. W tym należności budżetu państwa powstałych z tytułu świadczeń wypłaconych w przypadku bezskuteczności egzekucji alimentów.

USTAWA z dnia 4 października 2018 r. o pracowniczych planach kapitałowych

Komornik może zająć całą kwotę przeznaczoną na oszczędności w PPK – wpłaty pracownika, pracodawcy, a nawet środki z Funduszu Pracy. 

 

 Czy oszczędności w PPK będą podlegały podziałowi przy rozwodzie?

Środki zgromadzone w PPK wchodzą do wspólności majątkowej i podlegają podziałowi w przypadku rozwodu lub unieważnienia małżeństwa. Środki zostaną przekazane w formie wypłaty transferowej na rachunek PPK byłego małżonka – jeśli takowy posiada – lub w formie pieniężnej.

 

Kto odziedziczy środki z PPK?

Oszczędności zgromadzone przez uczestnika PPK, w przypadku jego śmierci, podlegają dziedziczeniu na zasadach ogólnych lub osobom upoważnionym. Osobami upoważnionymi są osoby, które zostały uczestnika PPK wskazał w złożonym przez siebie oświadczeniu do instytucji finansowej. Pracownik może wskazać więcej niż jednego upoważnionego i określić udział, w jakim poszczególne osoby będą miały prawo do środków.  Jeśli uczestnik PPK nie wskaże osób upoważnionych, to środki odziedziczą spadkobiercy na zasadach ogólnych.

Kto będzie sprawował nadzór nad PPK?

Nadzór nad działalnością instytucji w zakresie prowadzenia rachunków w PPK będzie sprawowała Komisja Nadzoru Finansowego (KNF) oraz Polski Fundusz Rozwoju (PFR).

Natomiast to, czy pracodawca utworzył i poprawnie prowadzi Pracownicze Plany Kapitałowe w swojej firmie, będzie kontrolowała i sprawdzała m.in. Państwowa Inspekcja Pracy (PIP).

 

Jaki jest ostateczny termin zawarcia umowy o zarządzanie PPK i umowy o prowadzenie PPK?

 

Art. 134 ustawy o PPK wkazuje, że przedsiębiorcy zatrudniający pow. 250 pracowników od 1 lipca 2019 mają 3 miesiące na zawarcie umowy o prowadzenie PPK. Czyli przypadający termin to 1 październik 2019 roku.

Art. 8 ustawy o PPK określa, że pracodawca musi zawrzeć umowę o zarządzanie nie później niż 10 dni roboczych przed zawarciem umowy o prowadzenie.

Art. 16 ustawy o PPK mówi, że umowę o prowadzenie przedsiębiorca powinien zawrzeć nie później niż 10. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym upłynął termin 3 miesięcy – termin ten przypada na listopad.

A zatem, licząc dni od 1 października to10. dniem miesiąca następującym po miesiącu upłynięcia 3 miesięcy od 1 lipca 2019 jest dzień 10 listopad (niedziela).

Kolejnym dniem jest 11 listopad (Święto Niepodległości), więc następnym dniem wyznaczonym przez PFR S.A. na zawarcie umowy o prowadzenie PPK jest 12 listopad 2019r.

Jeśli pracodawca podpisze umowę o zarządzanie nie później niż 10 dni roboczych przed zawarciem umowy i prowadzenie, to ostateczne termin zawarcia umowy o zarządzanie PPK przypada na dzień 25 października 2019 roku.

 

Jak urlop macierzyński i wychowawczy wpływa na wpłaty na PPK?

Jeśli pracownik przebywa na urlopie macierzyńskim lub wychowawczym, to z jego wynagrodzenia nie będą dokonywane wpłaty na Pracownicze Plany Kapitałowe. Dotyczy to zarówno części finansowanej tak przez pracodawcę, jak i pracownika. Określa to ustawa. Co więcej, rachunek uczestnika PPK nie będzie też zasilany dopłatami z Funduszu Pracy (wpłata powitalna i dopłata roczna). Wyjątkiem będą pracownicy, którzy przed skorzystaniem z urlopu wychowawczego albo zasiłku, spełnili warunki otrzymania takiej wpłaty lub dopłaty.

Z początkiem maja 2019 pojawiła się nowelizacja ustawy, która wprowadza rozszerzenie automatycznego zapisu do PPK na pracowników przebywających na urlopie wychowawczym czy macierzyńskim. Czy przepis wejdzie w życie dowiemy się dopiero wtedy, gdy zostanie ogłoszony w Dzienniku Ustaw.

Jakie są warunki otrzymania dopłaty z Funduszu Pracy?

Żeby nabyć prawo do wpłaty powitalnej, należy być uczestnikiem PPK przez trzy miesiące. Inaczej mówiąc na rachunek muszą wpłynąć przynajmniej trzy wpłaty podstawowe ze strony pracownika i pracodawcy. Z kolei warunkiem otrzymania dopłaty rocznej jest zasilanie rachunku PPK kwotą nie mniejszą niż suma wpłat podstawowych od minimalnego wynagrodzenia w danym roku za okres 6 miesięcy. W 2019 roku kwota minimalnego wynagrodzenia jest na poziomie 2250 zł. Zatem kwota jaką trzeba wpłacić do PPK aby otrzymać dopłatę roczną z Funduszu Pracy, to 472,50 zł.